Bát Nhã Tâm Kinh
Prajñāpāramitā Hṛdaya Sūtra (Trí Tuệ Đáo Bỉ Ngạn Cốt Lõi Tâm Kinh)
Trái tim của toàn bộ hệ thống Kinh điển Bát Nhã Đại Thừa - Phá tan vô minh, soi chiếu ngũ uẩn giai không, viên thành giải thoát Niết Bàn
Quán Tự Tại Soi Chiếu Năm Uẩn Đều Không
Quán Tự Tại Bồ Tát, hành thâm Bát nhã Ba la mật đa thời,
Āryāvalokiteśvaro bodhisattvo gambhīrāṃ prajñāpāramitā-caryāṃ caramāṇo
Nghĩa: Khi Đức Bồ Tát Quán Tự Tại thực hành sâu xa trí tuệ Bát-nhã Ba-la-mật-đa (trí tuệ thấu suốt rốt ráo bờ giác),
Chiếu kiến ngũ uẩn giai không, độ nhất thiết khổ ách.
Vyavalokayati sma pañca-skandhās tāṃś ca svabhāva-śūnyān paśyati sma.
Nghĩa: Ngài soi thấy năm uẩn (thân tâm: sắc, thọ, tưởng, hành, thức) đều không có tự tính độc lập, liền vượt qua mọi khổ đau ách nạn.
Sắc Bất Dị Không & Tướng Không Của Muôn Pháp
Xá Lợi Tử! Sắc bất dị không, không bất dị sắc;
Iha Śāriputra: Rūpaṃ śūnyatā śūnyataiva rūpaṃ;
Nghĩa: Này Xá-Lợi-Phất! Sắc (vật chất) chẳng khác Không (tính không), Không chẳng khác Sắc;
Sắc tức thị không, không tức thị sắc.
Rūpān na pṛthak śūnyatā śūnyatāyā na pṛthag rūpam;
Nghĩa: Sắc chính là Không, Không chính là Sắc.
Thọ, tưởng, hành, thức, diệc phục như thị.
Yad rūpaṃ sā śūnyatā yā śūnyatā tad rūpam; evam eva vedanā-saṃjñā-saṃskāra-vijñānāni.
Nghĩa: Các uẩn Thọ (cảm giác), Tưởng (tri giác), Hành (ý niệm), Thức (nhận thức) cũng đều như thế.
Xá Lợi Tử! Thị chư pháp không tướng: bất sanh bất diệt, bất cấu bất tịnh, bất tăng bất giảm.
Iha Śāriputra: Sarva-dharmāḥ śūnyatā-lakṣaṇā, anutpannā aniruddhā, amalā avimalā, anūnā asaṃpūrṇāḥ.
Nghĩa: Này Xá-Lợi-Phất! Tướng không của tất cả các pháp là: không sinh không diệt, không nhơ không sạch, không thêm không bớt.
Thị cố không trung vô sắc, vô thọ, tưởng, hành, thức;
Tasmāc Chāriputra śūnyatāyāṃ na rūpaṃ na vedanā na saṃjñā na saṃskārā na vijñānam;
Nghĩa: Cho nên trong chân không chẳng có sắc, thọ, tưởng, hành, thức cố định;
Vô nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý; vô sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp;
Na cakṣuḥ-śrotra-ghrāṇa-jihvā-kāya-manāṃsi, na rūpa-śabda-gandha-rasa-spraṣṭavya-dharmāḥ;
Nghĩa: Không có sáu căn (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý); không có sáu trần (sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp);
Vô nhãn giới nãi chí vô ý thức giới;
Na cakṣur-dhātur yāvan na manovijñāna-dhātuḥ;
Nghĩa: Không có giới hạn từ nhãn giới cho đến ý thức giới;
Vô vô minh, diệc vô vô minh tận, nãi chí vô lão tử, diệc vô lão tử tận;
Nāvidyā nāvidyā-kṣayo yāvan na jarā-maraṇaṃ na jarā-maraṇa-kṣayaḥ;
Nghĩa: Không có vô minh và cũng không có sự hết vô minh, cho đến không có già chết và không có sự hết già chết (vượt thoát 12 nhân duyên);
Vô Khổ, Tập, Diệt, Đạo; vô trí diệc vô đắc, dĩ vô sở đắc cố.
Na duḥkha-samudaya-nirodha-mārgā, na jñānaṃ na prāptir nāprāptiḥ.
Nghĩa: Không có Khổ, Tập, Diệt, Đạo (Tứ diệu đế); không có sự hiểu biết và không có sự đắc chứng, bởi vì không có chỗ sở đắc nào bám víu.
Tâm Không Ngăn Ngại - Rốt Ráo Cứu Cánh Niết Bàn
Bồ đề tát đỏa y Bát nhã Ba la mật đa cố, tâm vô quái ngại;
Bodhisattvasya prajñāpāramitām āśritya viharaty acittāvaraṇaḥ,
Nghĩa: Bồ Tát nương tựa vào trí tuệ Bát-nhã Ba-la-mật-đa này, nên tâm không còn bất kỳ chướng ngại ngăn che nào;
Vô quái ngại cố, vô hữu khủng bố, viễn ly điên đảo mộng tưởng, cứu cánh Niết bàn.
Cittāvaraṇa-nāstitvād atrasto viparyāsa-atikrānto niṣṭha-nirvāṇaḥ.
Nghĩa: Vì không chướng ngại nên không có sợ hãi, xa lìa mọi vọng tưởng điên đảo sai lầm, đạt đến cảnh giới Niết-bàn cứu cánh tuyệt đối.
Tam thế chư Phật, y Bát nhã Ba la mật đa cố, đắc A nậu đa la Tam miệu tam bồ đề.
Tryadhva-vyavasthitāḥ sarva-buddhāḥ prajñāpāramitām āśrityānuttarāṃ samyaksambodhim abhisaṃbuddhāḥ.
Nghĩa: Chư Phật trong ba đời quá khứ, hiện tại, vị lai cũng đều nương trí tuệ Bát-nhã này mà đắc quả Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác.
Cố tri Bát nhã Ba la mật đa, thị đại thần chú, thị đại minh chú,
Tasmāj jñātavyaṃ: Prajñāpāramitā mahā-mantro mahā-vidyā-mantro,
Nghĩa: Do đó phải biết Bát-nhã Ba-la-mật-đa là bài đại thần chú nhiệm mầu, là bài đại minh chú soi sáng vô tận,
Thị vô thượng chú, thị vô đẳng đẳng chú, năng trừ nhất thiết khổ, chân thật bất hư.
Anuttara-mantro asamasama-mantraḥ, sarva-duḥkha-praśamanaḥ satyam amithyatvāt.
Nghĩa: Là bài chú tối thượng không gì vượt qua, không gì sánh bằng, có năng lực dứt trừ mọi nỗi khổ đau, chân thật không hề hư dối.
Đại Thần Chú Bát Nhã Ba La Mật Đa (Gate Gate Pāragate)
Cố thuyết Bát nhã Ba la mật đa chú, tức thuyết chú viết:
Prajñāpāramitāyām ukto mantraḥ. Tadyathā:
Nghĩa: Vì vậy liền tuyên thuyết thần chú Bát-nhã Ba-la-mật-đa như sau:
Yết đế yết đế, ba la yết đế, ba la tăng yết đế, bồ đề tát bà ha.
Gate gate pāragate pārasaṃgate bodhi svāhā.
Nghĩa: Qua rồi, qua rồi, qua bờ giác ngộ bên kia rồi, cùng nhau vượt qua bờ giải thoát viên mãn, Bồ-đề thành tựu cát tường!